Şok İle Mücadele Etmek

 İnsanlar günlük normal hayat akışı içinde bazen baş etmekte güçlük çektiği

• Kaza,
• Hastalık ( Kanser vb.)
• Vefat,
• İflas,
• İşten atılma,
• Ayrılık vb

konular ile karşışabilmektedir. Olay, zaman, mekan, kişiler farklı olsa da tüm insanların ortak davranış basamakları vardır.

Keder,  kayba  karşı verilen içsel duygu tepkilerinden biridir. Birey kendisi için önemli olan şeylerin ( iş, arkadaşlık, sevdiklerinin güvenliği, ev vb.) kaybı durumunda duygusal acı yaşamaktadırlar. Keder,  genellikle sevilen birinin ölümü karşısında yaşanılan duyguları tanımlamaktadır. Yas ise sevilen bir kişi öldüğü için ondan yoksun kalma durumunda  yaşanan duyguların dışa vurumudur. Yas kişisel ve bireysel  bir yaşantıdır. Kişilik özellikleri, başa çıkma becerileri, korkular, kaybın doğası gibi pek çok etmene bağlıdır.

 Psikiyatrist E. Kübler-Ross, yasın beş aşamalı bir süreç olduğunu bildirmiştir:

1. İnkar: Bu benim başıma gelemez.
2. Öfke: Niçin bu oldu? Suçlu kim?
3. Pazarlık: Bu olamaz eğer olmazsa ben….yapacağım.
4. Depresyon: Hiçbir şey yapamayacak kadar üzgünüm.
5. Kabullenme: Her şeyi olduğu gibi kabul ediyorum.

Başımıza gelen olayları değiştiremesek te bu basamakları bilmemiz durumunda yaşadığımız şoku daha kolay atlatabiliriz. Kayıp insanları farklı şekillerde etkilese de, birçok insan yas sırasında aşağıdaki belirtileri yaşamaktadır. Çıldıracak gibi olma, kötü bir rüya gördüğünü düşünme, dini inançlarını sorgulama gibi yasın erken evrelerinde yaşanan deneyimlerin hemen hepsinin normal olduğu unutulmamalıdır.

Yasla İlgili Yanlış Bilinenler ve Gerçekler:

Yanlış: Eğer acıyı yok sayarsan daha çabuk geçer.

Gerçek: Acıyı görmezden gelmeye çalışınca uzun vadede daha kötüleşir. İyileşme için yasla yüzleşmek ve onunla aktif olarak uğraşmak gerekir.

Yanlış: Kayıpla yüzleşirken “güçlü olmak” önemlidir.

Gerçek:Üzüntü, korku, ya da yalnızlık gibi duygular kayba karşı verilen normal tepkilerdir. Ağlamak zayıf olmak anlamına gelmez. Cesur bir tavırla aile ya da arkadaşları korumaya kalkışmak yanlıştır. Gerçek duyguların paylaşılmasının herkese yardımı dokunacaktır.

Yanlış: Eğer ağlanmıyorsa bu kayıp konusunda üzüntü yaşanmadığı anlamına gelir.

Gerçek: Ağlama üzüntüye verilen normal bir cevaptır. Fakat tek tepki biçimi değildir. Ağlayamayan insanlar diğerleri kadar derin acı hissediyor olabilirler. Ancak onlar bunu başka biçimlerde ifade etmektedirler.

Yanlış: Yas en azından bir yıl sürmelidir.

Gerçek:  Yas süresiyle ilgili doğru ya ada yanlış zaman yoktur. Bu sürenin ne kadar olacağı kişiden kişiye değişmektedir.

Devamı...Şok İle Mücadele Etmek